ย้อนรอย 3 โรคระบาดใหญ่ จุดเริ่มต้นของ Social Distance

 

น้อง ๆ หลายคน อาจจะยังไม่รู้มาก่อนว่า Social Distance หรือการรักษาระห่างทางสังคม เคยเกิดขึ้นมาก่อนที่โรค COVID-19 จะระบาดซะอีก! ซึ่งการรักษาระยะห่างทางสังคม เป็นอีกหนึ่งตัวช่วยที่ทำให้การติดต่อของโรคระบาดลดลงได้เป็นอย่างดี

แล้วทำไมการเว้นระยะห่างถึงได้มีมาก่อนที่ COVID-19 จะระบาด ? ซึ่งที่เป็นแบบนั้นก็เพราะว่าโลกของเราต้องพบเจอกับวิกฤตโรคระบาดครั้งยิ่งใหญ่มาก่อนหน้านี้แล้วนั่นเอง! พี่ร็อกกี้จึงขอพาน้อง ๆ นั่งไทม์แมชชีน พาข้ามเวลาไป พบกับจุดเริ่มต้นของการกักตัว การผลิตวัคซีน และการเว้นระยะห่างทางสังคมกัน ว่าสิ่งเหล่านั้นเริ่มมาจากอะไร ทำไมเราถึงยังคงใช้วิทยาการและคำศัพท์พวกนี้จนมาถึงยุคของโรคโควิด-19 ?

 

1.กาฬมรณะ หรือกาฬโรค จุดเริ่มต้นของการกักตัว

เริ่มต้นปี :1340

ประเทศจุดกำเนิด : ทางตอนใต้ของประเทศอินเดียและจีน

โรคนี้มาจากเชื้อแบคทีเรียในหมัดบนตัวหนูหรือกระรอก ซึ่งเมื่อหนูหรือกระรอกตายไปแล้ว หมัดจะกระโดดไปยังสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ จนทำให้เชื้อโรคเกิดการแพร่ระบาดอย่างรวดเร็ว โดยในสมัยก่อน ผู้คนยังไม่ค่อยมีความรู้และเข้าใจเกี่ยวกับโรคติดต่อเท่าไหร่นัก แต่ก็พอจะรู้ว่าการแพร่ระบาดเกิดจากความใกล้ชิด เจ้าหน้าที่การท่าเรือในเมืองรากูซา (Ragusa) ประเทศอิตาลี จึงได้กักตัวและแยกเหล่ากะลาสีและลูกเรือที่จะเข้ามาในเมืองจนกว่าจะมั่นใจว่าไม่มีอาการป่วยเป็นเวลา 40 วัน นี่จึงเป็นจุดเริ่มต้นของการ “กักตัว” ที่ทั่วโลกนำมาใช้กันยังไงล่ะ

 

2.ไข้ทรพิษ : การผลิตวัคซีนตัวแรกของโลก

เริ่มต้น : สมัยศตวรรษที่ 15

ประเทศจุดกำเนิด : ยุโรป

ไข้ทรพิษ หรือ โรคฝีดาษ เกิดจากเชื้อไวรัสวาริโอลา (Variola Virus หรือ VARV)โดยโรคนี้ได้คร่าชีวิตคนทั่วโลกไปไม่น้อยกว่า 56 ล้านคน จนนายแพทย์ฝรั่งคนหนึ่ง สังเกตว่า คนที่รีดนมวัว ไม่มีการติดเชื้อไข้ทรพิษเลย เขาจึงได้ศึกษาและทดลองโดยการนำหนองจากแผลของผู้ป่วยโรคฝีดาษวัว ใส่เข้าไปใต้ผิวหนังของเด็กชายอายุ 9 ขวบ แล้วจึงนำเชื้อไข้ทรพิษเข้าสู่ร่างกายของเด็กชายคนนี้ ปรากฏว่าเด็กชายไม่มีอาการล้มป่วยด้วยโรคร้าย ซึ่งเป็นข้อพิสูจน์ว่าเชื้อฝีดาษวัวช่วยสร้างภูมิคุ้มกันให้แก่เด็กชาย ซึ่งต่อมา ผลการทดลองนี้ได้รับการเผยแพร่สู่วงวิชาการแพทย์ และมีการเรียกวิธีสร้างภูมิคุ้มกันนี้ว่า “วัคซีน” (vaccine) ซึ่งมีรากศัพท์มาจากคำในภาษาละตินว่า “vacca” ที่แปลว่าวัว นี่จึงเป็นครั้งแรกของ “วัคซีน” ที่ทำให้เรามีการใช้กันทั่วโลกนั่นเอง

 

3.ไข้หวัดใหญ่สเปน : จุดเริ่มต้นของการเว้นระยะห่างทางสังคม

เริ่มต้น : ค.ศ.1918-1919

ประเทศจุดกำเนิด : ยุโรป สหรัฐอเมริกา

แม้ว่าต้นกำเนิดของโรคระบาดโรคนี้จะเกิดขึ้นที่ยุโรปและอเมริกา แต่ที่ชื่อ “ไข้หวัดใหญ่สเปน” ก็เพราะว่า สเปนเป็นประเทศแรกที่ประกาศการแพร่ระบาดของเจ้าโรคนี้ โดยการแพร่ระบาดเกิดจากเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์เอชวันเอ็นวัน (H1N1) สันนิษฐานว่าน่าจะมีลักษณะเดียวกับไข้หวัดนก คือ แพร่เชื้อจากสัตว์มาสู่คน และแพร่ระบาดไปทั่วโลกในช่วงท้ายของสงครามโลกครั้งที่ 1 ซึ่งในสมัยนั้นยังไม่มียาหรือวัคซีนที่รักษาไข้หวัดใหญ่ได้ ทำให้ในสหรัฐอเมริกา เจ้าหน้าที่ในบางพื้นที่กำหนดให้ประชาชนกักตัวอยู่ในบ้าน สวมหน้ากากอนามัย ปิดสถานที่ชุมชน ทั้งโรงเรียน โบสถ์ และโรงภาพยนตร์ ซึ่งทั้งหมดนี้เรียกรวม ๆ ว่า “การเว้นระยะห่างทางสังคม” และเป็นปัจจัยสำคัญให้ตัวเลขการแพร่ระบาดลดลงมาอย่างมหาศาล ผู้ที่ติดเชื้อหากไม่เสียชีวิต ก็สามารถพัฒนาภูมิต้านทานได้ จนทำให้การแพร่ระบาดสิ้นสุดลงในปี 1919

 

ทั้ง 3 โรคนี้ ถือว่าเป็นจุดกำเนิดของการกักตัว การผลิตวัคซีน และการเว้นระยะทางสังคม รวมไปถึงวิทยาการทางการแพทย์ในปัจจุบัน ดังนั้นมนุษย์ตัวเล็ก ๆ อย่างเรา คงจะทำได้ดีที่สุดในยุคที่ COVID-19 ระบาด คือการดูแลตัวเอง รักษาระยะห่าง งดการเดินทางไปพื้นที่เสี่ยง ใส่หน้ากากอนามัยก่อนการออกจากบ้านทุกครั้ง เพื่อลดจำนวนการติดเชื้อ COVID-19

 

ขอขอบคุณข้อมูลจาก :

ภาคิน วลัยวรางกูร. (2564). จุดสิ้นสุดของ 5 โรคระบาดร้ายแรงในประวัติศาสตร์โลก, สืบค้นเมื่อ 16 กุมภาพันธ์ 2564. จาก. http://bit.ly/3s2RmSV

โรงพยาบาลเพชรเวช. (2564). 5 ข้อความจริงของ “กาฬโรค” หลังจีนเตือนภัยการระบาด, สืบค้นเมื่อ 16 กุมภาพันธ์ 2564. จาก. http://bit.ly/2ZkgDvr

 

อ่านบทความเกี่ยวกับ COVID-19 เพิ่มเติม

รวมลิสต์บทความอ่านเพลิน ช่วง COVID-19 แล้วบอกกับตัวเองดัง ๆ ว่าต้องรอด!

โควิด

รู้ลึก...เรื่องไวรัส COVID-19

โควิด

สมัครสมาชิก

ความคิดเห็นของเพื่อนๆ (0)

บทความที่น่าสนใจ

ฮีโร่เดือนนี้

ยกเลิก
ตกลง
เรามีการเก็บข้อมูลของคุณเกี่ยวกับการเข้าชมหน้าเว็บไซต์ (คุ้กกี้) เพื่อนำข้อมูลไปปรับปรุงและสามารถสร้างประสบการณ์ที่ดียิ่งขึ้นเมื่อคุณกลับเข้ามาใช้งานเว็บไซต์ของเราในครั้งต่อ ๆ ไป หากคุณใช้งานเว็บไซต์ของเราต่อถือว่ายินยอมให้มีการใช้งานคุ้กกี้ เรียนรู้เพิ่มเติมที่นี่
ยอมรับและปิดหน้าต่างนี้