'How Dare You!' วลีอันโด่งดังบนเวทีสหประชาชาติของ Greta Thunberg นักเคลื่อนไหวด้านสิ่งแวดล้อมชาวสวีเดน วัย 16 ปี ได้สร้างแรงกระเพื่อมไปทั่วโลกให้ต้องหยุด และหันกลับมามองปัญหาที่กำลังมาเคาะประตูหน้าบ้านอย่างภาวะโลกร้อนและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

ปัญหาภาวะโลกร้อน และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่เป็นภัยคุกคามที่ก่อให้เกิดผลกระทบโดยตรงต่อการใช้ชีวิตของมนุษย์ เมื่อเร็วๆ นี้ UN ก็ได้ออกมาเตือนว่าสภาพภูมิอากาศที่เปลี่ยนแปลงจะส่งผลกระทบต่อประชากรทั่วทั้งโลก แต่ก็ยังมีผู้คนจำนวนมากที่ยังไม่เชื่อ และไม่เข้าใจความหมายที่แท้จริงของปัญหานี้ อย่างกรณี ผู้นำระดับโลกประธานาธิบดี Donald Trump เคยออกมาทวีตเมื่อครั้งแถบมิดเวสต์ต้องเผชิญกับพายุลมหนาวขั้วโลก หรือ โพลาร์ วอร์เท็กซ์ ทำให้อุณหภูมิลดต่ำลงเกือบแตะ -60 องศาเซลเซียส ว่า "มันเกิดอะไรกับภาวะโลกร้อน, ได้โปรดกลับมาไวๆ เราต้องการคุณ!" ก่อให้เกิดทั้งกระแสความไม่พอใจ ความระอา และการล้อเลียนในโลกโซเชียล ดังนั้น เพื่อความเข้าใจที่ตรงกัน เราควรมาทำความเข้าใจและแยกแยะความแตกต่างระหว่าง สภาพอากาศ กับ ภูมิอากาศ กันเสียก่อน

 

 

"สภาพอากาศ" และ "ภูมิอากาศ" อาจฟังดูใกล้เคียงกัน แต่ความจริงนั้นแตกต่าง

“สภาพอากาศ” (Weather) คือ สภาพลมฟ้าอากาศที่เราพบเจอในแต่ละวัน เช่น ฝนตก แดดออก หรือหิมะตก สามารถพยากรณ์ล่วงหน้าได้ ซึ่งสภาพอากาศในแต่ละวันก็จะไม่เหมือนกันและสามารถเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลาส่วนมากจะสามารถพยากรณ์ล่วงหน้าอย่างแม่นยำได้ไม่เกิน 7 วัน ส่วน “ภูมิอากาศ” (Climate) คือ ภาพกว้างๆ ของอุณหภูมิ ปริมาณน้ำฝน ลม ฯลฯ ในพื้นที่หนึ่งๆ และเป็นการเก็บข้อมูลเป็นระยะเวลาที่ยาวนาน หรือที่เรียกว่าฤดูกาล เช่น กทม. มี 3 ฤดู ฤดูร้อนตั้งแต่เดือนมีนาคม-มิถุนายน ฤดูฝนตั้งแต่เดือนกรกฎาคม-ตุลาคม และฤดูหนาวตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน-กุมภาพันธ์ ซึ่งแน่นอน คาดเดาได้และเป็นที่รู้กันของคนในพื้นที่ เป็นต้น “การเปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศ” (Climate Change) จึงหมายถึงความผันผวนของฤดูกาลจากที่เคยคุ้นชิน ทำให้ไม่สามารถคาดการณ์และกำหนดปฏิทินกิจกรรมรายปีได้ จะเห็นว่าข้อแตกต่างที่สำคัญคือ “ช่วงเวลา” การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศต้องใช้เวลายาวนาน และเราไม่สามารถนำสภาพอากาศที่เกิดขึ้นรายวันมาโต้แย้งการเกิดการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอย่างที่ผู้นำสหรัฐอเมริกาทวีตได้

ส่วนคำที่เราคุ้นเคยกันดีอย่าง “ภาวะโลกร้อน” หรือ “Global Warming” คือ ปรากฏการณ์ที่โลกไม่สามารถระบายความร้อนที่ได้รับจากรังสีของดวงอาทิตย์ออกไปได้ตามปกติ ทำให้เกิดความร้อนสะสมอยู่ในชั้นบรรยากาศ ผลที่ตามมาคืออุณหภูมิอากาศเฉลี่ยของพื้นผิวโลกสูงขึ้น และเกิดการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

ภาวะโลกร้อนและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นควบคู่กัน โดยมีสาเหตุหลักมาจากปริมาณก๊าซเรือนกระจกในชั้นบรรยากาศที่เพิ่มขึ้น ซึ่งนักวิทยาศาสตร์ต่างเห็นพ้องต้องกันว่า ตัวการหลักในการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่มากเกินไปมาจากกิจกรรมต่างๆ ของมนุษย์เรานี่เอง

 

 

Climate Change … เพราะการเปลี่ยนแปลงนี้ มาจาก “มือมนุษย์”

กล่าวโดยสรุป Climate Change คือ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอันเป็นผลทางตรงหรือทางอ้อมจากกิจกรรมของมนุษย์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการปล่อยก๊าซเรือนกระจกปริมาณมากขึ้นสู่ชั้นบรรยากาศ นักวิทยาศาสตร์ต่างกำลังหวั่นวิตกถึงสภาพภูมิอากาศที่เปลี่ยนไปของโลก โลกของเรากำลังร้อนขึ้น และร้อนขึ้น

 

ถ้าเปรียบโลกเป็นเสมือนบ้าน บ้านที่กำลังอยู่ยากขึ้นในทุกวันนี้เป็นผลมาจากฝีมือของผู้อยู่อาศัยเอง ดังนั้น มนุษย์จึงถือเป็นกุญแจสำคัญที่จะช่วยยับยั้ง บรรเทา และต้องปรับตัวรับผลกระทบที่อาจจะเกิดขึ้นในอนาคต อยู่ที่คุณจะต้องกล้าเปลี่ยนตัวเองก่อนสภาพภูมิอากาศของโลกจะสายเกินแก้ เพราะคนรุ่นเราเป็นคนรุ่นแรกที่ได้รับผลกระทบอย่างชัดเจนและเป็นคนรุ่นสุดท้ายที่จะสามารถแก้ไขปัญหาได้อย่างทันท่วงที

เอกสารอ้างอิง

  1. https://www.tmd.go.th/info/info.php?FileID=86
  2. การเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศของไทย เล่มที่ 1: ภูมิอากาศในอดีต, อำนาจ ชิดไธสง, สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2552
  3. การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และแนวทางการแก้ไขปัญหา Climate Change and Potential Solutions, รัตนสุดา ชลธาตุ, วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปีที่ 18 ฉบับเดือนมกราคม-ธันวาคม 2558
  4. https://climatekids.nasa.gov/greenhouse-effect/
  5. https://www.komchadluek.net/news/foreign/360859
  6. แผนแม่บทรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. 2558-2593, สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
  7. แผนการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศแห่งชาติ, สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

 

ความคิดเห็นของเพื่อนๆ (1)

บทความที่น่าสนใจ

ฮีโร่เดือนนี้

ยกเลิก
ตกลง
เรามีการเก็บข้อมูลของคุณเกี่ยวกับการเข้าชมหน้าเว็บไซต์ (คุ้กกี้) เพื่อนำข้อมูลไปปรับปรุงและสามารถสร้างประสบการณ์ที่ดียิ่งขึ้นเมื่อคุณกลับเข้ามาใช้งานเว็บไซต์ของเราในครั้งต่อ ๆ ไป หากคุณใช้งานเว็บไซต์ของเราต่อถือว่ายินยอมให้มีการใช้งานคุ้กกี้ เรียนรู้เพิ่มเติมที่นี่
ยอมรับและปิดหน้าต่างนี้